Sabahları uyandığınızda çene ekleminizde ağrı, şakaklarınızda belirgin bir baskı veya dişlerinizde sızlama hissediyorsanız, farkında olmadan gece boyunca dişlerinizi sıkıyor olabilirsiniz. Tıpta bruksizm olarak adlandırılan diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı, yalnızca diş dokusuna değil, çene eklemine ve yüz kaslarına da ciddi zararlar veren bir durumdur.
Almanya’daki klinikte kazandığımız cerrahi deneyimlerden Ankara Balgat’taki süreçlerimize ve Doğal Hayat Polikliniği çatısı altındaki bütüncül hekimlik yaklaşımımıza kadar; bruksizm vakalarında temel amacımız, eklemi ve dişleri koruyarak biyolojik dengeyi yeniden sağlamaktır.
Bruksizm, bireyin çoğunlukla uyku sırasında, farkında olmadan çene kaslarını aşırı kasarak dişlerini birbirine bastırması veya gıcırdatması durumudur. Günümüz yaşam koşullarında sıkça karşılaşılan bu tablonun arkasında tek bir neden değil, birden fazla faktör yatabilir:
Psikolojik Faktörler: Yoğun stres, anksiyete ve günlük yaşamın getirdiği gerginlik en yaygın tetikleyicilerdendir.
Oklüzal (Kapanış) Bozuklukları: Diş dizilimindeki çapraşıklıklar, eksik dişler veya hatalı yapılmış dolgu ve protezlerin yarattığı erken temaslar.
Çene Eklemi Rahatsızlıkları: Çene eklemi rahatsızlıkları teşhis ve tedavisi gerektiren eklem içi düzensizlikler ve kas hiperaktivitesi.
Gece plağı, bruksizm hastalarında dişleri, çiğneme kaslarını ve çene eklemini korumak amacıyla kişiye özel olarak üretilen şeffaf, biyosatın alıma uygun apareylerdir.
Plağın temel amacı çene kaslarının kasılma gücünü absorbe etmek ve üst-alt dişlerin birbiriyle doğrudan temasını kesmektir.
Diş Dokusunu Korumak: Aşırı basınca bağlı olarak gelişen ağız ve diş sağlığı sorunlarını, diş minesi aşınmalarını, mikron düzeyindeki çatlakları ve diş eti çekilmelerini önler.
Çene Eklemini (TME) Rahatlatmak: Eklem başı üzerindeki aşırı yükü hafifleterek eklem içi disk deformasyonlarının önüne geçer.
Kas Gerginliğini Azaltmak: Çiğneme kaslarındaki (özellikle masseter kası) aşırı spazmı engelleyerek baş, boyun ve kulak çevresine yayılan ağrıları kontrol altına alır.
Restorasyonları Korumak: Mevcut zirkonyum kaplama, porselen lamina, kanal tedavisi görmüş dişler veya implant tedavisi üstü protezlerin kırılma riskini minimize eder.
Bruksizm tedavisi, sorunun kaynağına ve şiddetine bağlı olarak kişiye özel kurgulanmalıdır. Yalnızca belirtileri bastırmak değil, biyomekanik ve kas kontrolünü sağlamak esastır.
Ağız içinden alınan dijital veya hassas ölçülerle hazırlanan bu plaklar, gece uykusu boyunca takılır. Plaklar şeffaf, konforlu ve kişiye özel anatomik formda üretilir.
Aşırı büyümüş ve kuvvetlenmiş olan çiğneme kasına (masseter) yapılan medikal uygulamalar, kasın çiğneme fonksiyonunu bozmadan aşırı sıkma gücünü düşürür. Gece plağı ile kombine edildiğinde oldukça başarılı sonuçlar verir.
Eğer diş sıkma nedeni hatalı kapanış veya diş eksikliği kaynaklıysa; ortodonti (diş teli & şeffaf plak) tedavileri, protez uygulamaları veya eksik dişlerin yerine uygulanan implantlar ile ideal çene ilişkisi yeniden tesis edilir.
| Etkilenen Bölge | Oluşabilecek Problemler |
| Dişler | Aşınma, kırılma, hassasiyet, dolgu ve kaplamaların zarar görmesi |
| Çene Eklemi | Ağız açmada kısıtlılık, eklemden ses gelmesi (klik sesi), kitlenme |
| Kas ve Yüz Bütünü | Kronik şakak ve boyun ağrıları, masseter kasının büyümesine bağlı yüz şekli değişimi |
| Diş Etleri | Travmatik kuvvete bağlı diş eti hastalıkları ve diş eti çekilmeleri |
Önemli Not: Sabahları çene yorgunluğu ile uyanıyorsanız veya dişlerinizin boylarının kısaldığını hissediyorsanız, ertelemeden uzman bir diş hekimi tarafından eklem ve diş analizi yaptırmanız, ileride oluşabilecek geriye dönük tedavisi zor hasarları engeller.